نقد فیلم 21 Grams (۲۱ گرم)

در این نقد و بررسی می خواهیم فیلم ‎21 Grams اثر ایناریتو را بررسی کنیم. ۲۱ گرم (‎21 Grams) فیلمی درام و جنایی ساختهٔ الخاندرو گونسالس اینیاریتو، کارگردان مکزیکی و محصول سال ۲۰۰۳ سینمای آمریکا است.

21 Grams 1 1 - نقد فیلم 21 Grams (۲۱ گرم)

نقد فیلم 21 گرم – 21 Grams

فیلم “21 گرم” که در سال 2003 ساخته شد واجد نو آوری های فرمی جدیدی بود که چون موجی فراگیر سینمای سراسر جهان را در بر گرفت.موجی که در کنار تاثیر خلاقانه خود بر ساختار فیلم های نوگرا و تجربی ، گاه وجه مخربی هم یافت و بسیاری از فیلم های سینمایی پس از آن ، فارغ از آنکه چنین ظرفیتی را دارند یا نه ، به تقلید از این چارچوب روایتی دست زدند و صد البته که هیچ یک به پای نسخه اصلی و اولیه نرسیدند.آله خاندرو گونزالس ایناریتوی کارگردان و گی یرمو آریاگای فیلمنامه نویس پیش از آن یک بار در سال 2000 و با فیلم ” زندگی سگی” که در مکزیک ساخته شده بود این فرم را آزموده بودند. اما “زندگی سگی ” شهرت چندانی در عرصه جهانی پیدا نکرد. تا اینکه با مهاجرت ایناریتو و آریاگا به آمریکا شرایطی فراهم شد تا با دستمایه داستانی قوی تر ، این فرم در قالب فیلمی انگلیسی زبان بار دیگر آزموده شود و به سرعت محافل سینای جهان را تحت تاثیر خود قرار دهد.”زندگی سگی” تازه پس از موفقیت “21 گرم” بود که دیده شد و این نوگرایی فرمی مورد ستایش قرار گرفت.تا آنجا که زوج اینارتو و آریاگا برای سومین بار این فرمول موفق و خیره کننده را در فیلم ” بابل” نیز آزمودند.اما همچنان “21 گرم” بهترین اثر این دو به شمار می آمد. تا این که موفقیت غیر قابل پیش بینی و روحیه جهان سومی این دو کار دستشان داد و به جدایی این تیم موفق انجامید.آریاگا مدعی بود که در مقام فیلمنامه نویس سهم بیشتری در موفقیت و کیفیت والای هنری این سه فیلم دارد و ایناریتو نیز درصد بیشتری از این توفیق را از آن خود می دانست.تا جایی که آریاگا برای اثبات ادعای خود “دشت سوزان” را با همان فرمول ساخت که البته فیلم بدی نبود اما هرگز به پای درخشش “21 گرم” نرسید.

“21 گرم ” نخستین فیلمی نبود که از فرم روایت شکسته و غیر خطی استفاده می کرد. اما شیوه به کار گیریاین رویکرد متفاوت از هر آنچه بود که تا آن زمان به سینمای جهان عرضه می شد.در این فیلم سه داستان به ظاهر بی ارتباط با یکدیگر به طور موازی اما بدون توالی زمانی وقوع حوادث روایت می شود.تکه های این سه قصه به قدری ریز و کوچکند که چون قطعه های پازلی بدون هرگونه نظم منطقی در قالب ساختار فیلم ریخته شده اند.تازه در اواخر فیلم است که تماشاگر ارتباطی منطقی میان اجزای هر داستان و سپس ارتباطی ارگانیک میان سه خرده داستان روایت شده می یابند.تقریبا تمامی نما های 21 گرم با دوربین روی دست فیلمبرداری شده که حسی از عدم تعادل و آشفتگی روحی شخصیت ها را در لحظه لحظه فیلم بازتاب می دهد.سه خرده داستان “21 گرم” به پیامد های یک تصادف دردناک و مرگباراتومبیل می پردازند.در یک قصه ، زندگی تلخ و محنت آلود مردی میانسال و مبتلا به بیماری قلبی را شاهدیم که در انتظار عمل جراحی پیوند قلب است و با همسر خود نیز به بن بست رسیده است.درپیرنگ دوم داستانی با زندگی یک خانواده چهار نفره شاد و معمولی آشنا می شویم که تصادف  اتومبیل باعث مرگ شوهر و دو فرزند خرد سال خانواده و تنهایی و رنج همسر/ مادر خانواده از این فروپاشی ناگهانی و فقدان عزیزانش می شود.خط سوم داستانی هم متعلق به زندگی متلاطم و لرزان مردی است که از دل بی ایمانی به دامان اعتقاد عمیق مذهبی بازگشته اما با تصادفی که باعث مرگ سه نفر می شود، زندگی و اعتقادات این مرد با چالشی عظیم و ویران گر مواجه شده است.قلب مرد تصادف کرده قصه دوم به بدن مرد بیمار قصه اول پیوند زده می شود.مرد همواره در صدد آن است که بداند قلب چه کسی در بدنش می تپد و به دنبال حل این معما با همسر مرد درگذشته آشنا می شود.زن از او می خواهد به جبران این هدیه حیات بخش ، جان مردی که باعث این تصادف شده را بستاند.اما مرد که با این عمل پیوند قلب زندگی تازه ای یافته عاقبت این همه فشار را بر نمی تابد و با شلیک گلوله ای به قلب خود ، انتقام همه رنج و حرمان سه شخصیت اصلی را از خود می ستاند.

21 Grams 2 - نقد فیلم 21 Grams (۲۱ گرم)

“21 گرم” فیلمی در باب غم فقدان ، عذاب وجدان و تنهایی بشری است. فیلمنامه دقیق ، پر جزئیات و ساختار نامنظم اما منسجم روایت که به شیوه ای نامتعارف ( و البته به لحاظ فرم روایت وامدار جریانات آوانگارد ادبیات معاصر) پر از تکه های ریز و برش های کوتاه در هم تنیده است که همزمان ، سه روایت داستانی مجزا را با محوریت یک حادثه بازگو می کند.سرانجام در یک نقطه ، این سه رشته داستانی به هم گره می خورند و در پایان سه قصه یاد شده یک داستان واحد و پر از فراز ونشیب های دراماتیک را به وجود می آورند.انگار سه فیلم داستانی حدودا چهل دقیقه ای را تکه تکه کنیم و در تدوین مجدد و واحد ، بدون ترتیب لحظه ها و سکانس ها را کنار هم قرار دهیم.فیلمساز و فیلمنامه نویس بر خلاف انتظار آگاهانه  از هر گونه فاصله گذاری شکلی ، ساختاری و حتی گرافیکی میان این سه خرده داستان موازی پرهیز کرده اند تا تماشاگر ، خود میان این مجموعه تصاویر آشنایی زدایی شده و ساختار شکنانه تفاوت قائل شود و خودش تکه های پازل  قصه را به تناسب کنار یکدیگر قرار دهد.”21 گرم ” یک تجربه دیداری ناب و منحصر به فرد است که بیش و پیش از هر چیز به فیلمنامه بی نظیر گی یرمو آریاگا و بازی های درخشان شان پن ، نیامی واتس و بنیسیو دل تورو متکی است.اما در نهایت این هوشمندی و ظرافت ایناریتو در اجراست که تجربه تماشای فیلم را دلپذیر و به یاد ماندنی می سازد.

نام فیلم به یک فرضیه علمی اشاره دارد. در سال 1907 پزشکی به نام دانکن مک دوگال مدعی شد که بر اساس تحقیقات مفصلش ، هر انسانی در لحظه مرگ 21 گرم از وزن خود را از دست می دهد.مک دوگال از این نکته نتیجه گرفت که وزن روح آدمی باید 21 گرم باشد که در لحظه جدا شدن از کالبد خاکی ، این مقدار از وزن بدن کاسته می شود.هر چند این فرضیه هرگز به طور کامل اثبات نشد.اما هنوز هم بسیاری از پزشکان و دانشمندان این فرضیه را قابل قبول و استناد می دانند.

21 Grams 2 - نقد فیلم 21 Grams (۲۱ گرم)

نمایش ” 21 گرم” در سال 2003 با استقبال فراوان منتقدان و مخاطبان جدی سینما همراه شد.نیامی واتس نامزد اسکار بازیگر نقش اول زن شد و شان پن نیز جایزه بهترین بازیگر مرد جشنواره  ونیز را دریافت کرد. اما ورای نامزدی ها و جوایز و نقد های ستایش آمیز ، “21 گرم” به لحاظ فرم روایتی که ارائه داد و شیوه و ساختار هنرمندانه ای که به آن دست یافت ، به یکی از ماندگار ترین دستاورد های سینما در دهه نخست قرن بیست و یکم بدل شد.

آله خاندرو گونزالس ایناریتو فیلمساز مکزیکی ، نخستین سینماگر این کشور بود که نامزد جایزه اسکار بهترین کارگردانی شد.او در سال 1963 و در خانواده ای ازطبقه متوسط شهر مکزیکو سیتی به دنیا آمد. ایناریتو فعالیت حرفه ای خود را به عنوان دی جی در یک ایستگاه محلی رادیویی آغاز کرد.بعد ها به لس آنجلس رفت و به تحصیل در رشته سینما مشغول شد.او در اواسط دهه 1990 به مکزیک بازگشت و به تهیه کنندگی برنامه های تلویزیونی پرداخت.ایناریتو مدتی به ساخت آگهی های تبلیغاتی ، قیلم های کوتاه و برنامه های تلویزیونی دست زد.آشنایی با گی یرمو آریاگا فیلمنامه نویس خوش قریحه هموطنش  مسیر زندگی او را تغییر داد و ایناریتو در سال 2000 با فیلمنامه ای از آریاگا نخستین فیلم بلند سینمایی خود با عنوان “زندگی سگی” را با نقش آفرینی گائل گلرسیا برنال ستاره سینمای لاتین کارگردانی کرد.فیلمی که نامزد دو جایزه معتبر اسکار و بفتا برای بهترین فیلم خارجی زبان شد. دو جایزه بخش هفته منتقدان و منتقدان جوان جشنواره کن برای این فیلم نام ایناریتو و آریاگا را بر سر زبان ها انداخت . تا جایی که ساخت یک اپیزود از فیلم گروهی ” 11/9″ درباره تاثیرات واقعه یازده سپتامبر در سراسر جهان به او سپرده شد.فیلمی که دیگر اپیزود های آن را بزرگانی چون کن لوچ، شوهه ایمامورا ، کلود للوش ، میرا نایر و شان پن ساخته اند. موفقیت “زندگی سگی” و اعتبار “11/9” راه ایناریتو و آریاگا را به سوی مناسبات فیلمسازی در هالیوود هموار کرد و این دو موفق شدند “21 گرم” زا با بودجه و گروه تولید آمریکایی بسازند که با ستایشی همه جانبه همراه بود.

سومین فیلم ایناریتو / آریاگا “بابل” نام داشت که این بار ستارگانی چون برد پیت و کیت بلنشت را به عنوان بازیگر به سوی خود جلب کرد.جایزه بهترین کارگردانی جشنواره کن و بهترین فیلم از مراسم گلدن گلوب دستاورد این فیلم بود.اما اختلاف میان ایناریتو و آریاگا در جریان جشنواره کن 2006 بالا گرفت و به جدایی این دو انجامید.تا جایی که دو رفیق قدیمی راه خود را از یکدیگر جدا کردند.در ادامه آریاگا ” دشت سوزان” را ساخت و ایناریتو این اواخر مشغول کارگردانی فیلمی با عنوان “بی یو تی فول” بود.

منبع: وبلاگ مازیار فکری ارشاد


نقد و بررسی فیلم 21 Grams (21 گرم)

پل ( شون پن ) که از بیماری قلبی رنج می برد ، با امید اندکی در انتظار پیوند قلب می باشد . در سویی دیگر مایکل و دو دخترش در یک تصادف جان خود را از دست می دهند و کریستینا همسر مایکل در شرایط روحی ناگواری قرار دارد . و از طرف دیگر راننده ای که مایکل و دو فرزندش را زیر گرفته دچار عذاب وجدان و شده و خودش را به نیروی پلیس معرفی می کند …
این سه خط داستان فیلم 21 گرم می باشد که این سه خانواده مجزا تا قبل از این تصادف هیچ ارتباطی با هم نداشته اند و حتی همدیگر را تا به حال ندیده اند ، منتهی یک تصادف مسیر زندگی همه ی آن ها را تغییر داده و سرنوشت شان را در هم گره می زند . قلب مایکل ( همسر کریستین ) با اجازه ی کریستین به پل داده می شود تا وی امیدی دوباره برای زندگی یافته باشد . پل بعد از پیوند قلب بر آن می شود تا شخص اهدا کننده را بیابد و پس از جستجو بالاخره به کریستین می رسد و پس از چند ملاقات با وی ، علاقه ی شدید عاطفی بین آن دو به وجود می آید . از طرفی کریستین بر آن شده تا قاتل و همسر و دو دخترش را بکشد …

از این نظر ، یعنی پیوند خوردن زندگی چند خانواده بر اثر یک تصادف می توان این فیلم را با فیلم هایی مانند تصادف ( Crash ) مقایسه کرد .

21 Grams 5 - نقد فیلم 21 Grams (۲۱ گرم)

فیلم 21 گرم توسط کارگردان و نویسنده آن مانند قطعات پازل در هم شکسته می شود . و با شروع فیلم این پازل ها به تدریج و با نظمی خاص ( که ممکن است دقیقا خلاف این به نظر رسد ، یعنی بیننده احساس آشفتگی و بی نظمی در داستان داشته باشد ) کنار هم چیده می شوند تا در چند فصل پایانی فیلم این پازل تکمیل شده و معنا و مفهوم خود را بدست آورد . خیلی از منتقدان بر این باورند که اگر داستان این فیلم به صورت خطی بیان می شد ، هیچ شاخصه ای در فیلم وجود نداشت و یک داستان ساده مطرح می شد . در صورتی که این منتقدین اصلا به این موضوع دقت نکرده اند که برخی از حوادث این فیلم به طور همزمان رخ داده است و بیان خطی این حوادث همزمان نه تنها به داستان لطمه می زند بلکه تقریبا نمایش آن ها غیر ممکن است . از طرف دیگر این گونه بیان پازل گونه فیلم یکی از نقاط قوت آن است که این کارگردان یعنی آلخاندرو گونزالز به خوبی این کار را انجام داده که البته اینگونه فیلم ساختن اولین تجربه ی او نبوده است .

یکی دیگر از نقاط قوت فیلم علاوه بر مورد بالا که بیان شد ، فیلمبرداری آن است . این نوع فیلمبراردی که دوربین بر روی شانه های فیلمبردار حمل می شود کاملا با موضوع و درون مایه فیلم هماهنگی دارد . آن زمان که کریستینا دچار سرگیجه ای شدید و افکاری آشفته می شود و پس از قدم زدن در خیابان به چهار راه محل تصادف همسر و فرزندانش می رسد ، دوربین نیز با وی حرکت می کند و پس از چرخیدن بیش از 360 درجه حول او می ایستد که این کار دوربین حس درونی کریستینا را به بیننده منتقل می کند و آن سرگیجه و توهم و مشوش بودن ذهن به بیننده نیز منتقل می شود . و اما درون مایه فیلم : خط سیر فیلم بر تقدیر و سرنوشت استوار است و تاثیر این تقدیر را در زندگی انسان ها نشان می دهد ، تاثیری گریز ناپذیر و مطلق به طوری که در میان فیلم این سرنوشت محتوم احساس خفگی را به بیننده القا می کند . اما در بعضی از صحنه همین تقدیر مورد تشکیک قرار گرفته و از سوی اختیار انسان تهدید می گردد . مانند سکانسی که پل تفنگش را به سمت قاتل نشانه می رود و حتی شلیک هم می کند ، اما با اراده ی خود گلوله ها را به قاتل نمی زند بلکه به کنار او برخورد می کند . این نوع جدل میان جبر و اختیار همواره با انسان بوده و موضوع به روز و همیشگی مورد توجه فلاسفه بوده است . مبارزه ای که هیچ گاه پایان بر آن نبوده و همواره فلاسفه را به سه گروه تقسیم کرده است : گروه اول جبر مطلق را می پذیرند ، گروه دوم اختیار مطلق و گروه سوم میانه رو بوده اند و جبر و اختیار را تواما و محدود شده قبول دارند .

و اما با وجود این مبارزه و جدل میان جبر و اختیار و همچنین سرنوشت و اراده انسان ، فیلم به موضوع دیگری نیز اشاره دارد  که آن جریان داشتن زندگی است. با وجود مرگ پل ( شون پن ) در انتهای فیلم خود وی در آخرین لحظات زندگی به ادامه داشتن زندگی اشاره می کند . که از این نظر می توان این فیلم را با فیلم « بهار ، تابستان ، پاییز ، زمستان و دوباره بهار » مقایسه کرد .

21 Grams 4 - نقد فیلم 21 Grams (۲۱ گرم)

در انتها فیلم 21 گرم با جملات پل ( شون پن ) پایان می یابد که می گوید :

« می گن وقتی انسان می میره ، دقیقا 21 گرم از وزنش کم میشه ، 21 گرم وزن چیه ؟ 21 گرم اصلا چقدر وزن داره ؟ 21 گرم وزن چند سکه 5 سنتی می شه ؟ 21 گرم وزن یک مرغ مگس خوار … 21 گرم ، وزن یک شکلات … »

با این جملات احساس غم عظیمی در درون خود می کنیم و با اندوه فراوان فیلم رو به پایان می بریم ، اما با این وجود تقریبا پس از پایان فیلم بیننده متقاعد شده است که زندگی جریان دارد.

نام فیلم 21 گرم و همچنین جملات پایانی پل ناشی از تحقیقات یک پزشک آمریکایی ( تقریبا در سال 1910) می باشد . این پزشک وزن بیماری که در آستانه ی مرگ قرار داشت را بوسیله ی ترازویی دقیقی اندازه گیری کرد و بلافاصله بعد از مرگ وی نیز وزن او را اندازه گرفت و متوجه شد بعد از مرگ دقیقا 21 گرم از وزن بیمار کم شده است . که از آن این موضوع به یک باور جمعی تبدیل شده بود که این 21 گرم وزن روح انسان می باشد که پس از مرگ از جسم رها می شود . اما سالیان بعد دیگر محققین اثبات کردند که این نظریه غلط می باشد .

منبع: وبلاگ لیلی مسلمی


تحلیل فیلم 21 گرم

۲۱ گرم به کارگردانی الخاندرو گنزالس یکی از بهترین و تکنیکی ترین فیلمهای ساخته شده در دهه اخیر میباشد. البته عده ای از منتقدین بعد از نمایش عمومی کارگردان این فیلم یعنی گنزالس به همراه بعضی دیگر از عوامل این فیلم را متهم به پوچ گرایی و…..کردند که به هیچ وجه نمیتوان این عقیده را در مورد این اثر و عوامل ساختش پذیرفت.

داستان فیلم به صورت غیر خطی و سراسر پر از ابهامات بیان میشود و بیننده را در بسیاری از مواقع گنگ و مبهوت میکند که البته با دیدن دوباره و سه باره فیلم بیننده متوجه موضوع میشود و صد البته از تکنیک ساخت و قرار گرفتن سکانس های فیلم به صورت پراکنده اما بسیار دقیق شگفت زده میشود. سکانسهایی که شاید در اولین نگاه بسیار گنگ و نامفهوم بوده اند،حالا خط مشی داستان را تعیین میکنند.  در 21 گرم بازیگران عالی بازی میکنند وباید Naomi Watts و اSean Penn را تحسین کرد.

اما مسئله ای که فیلم 21 گرم را جدا از ساختار قوی و تدوین ماهرانه اش متمایز میکند این است که فیلم به عقیده من یک نگاه عمیق و دقیق به مسئله ایمان و لایه های درونی انسان دارد. مسائلی مثل لقاح مصنوعی و دروغگو خطاب کردن مسیح و بسیاری از موارد دیگر… جزء نکاتی هستند که البته در سایه تکنیک های سینمایی و نوع روایت فیلم که خاص میباشد پنهان میماند.

21 Grams 3 - نقد فیلم 21 Grams (۲۱ گرم)

۲۱  گرم، یکی از موفق ترین فیلم هایی است که ساختار کلاسیک روایت را به هم ریخته و زمان خطی فیلم را می شکند. شاید بشود نتیجه گرفت که داستان سر راست و ساده فیلم بدون این روایت پیچیده، کارکرد خود را از دست داده و در حد یک درام معمولی تنزل می کند و در حقیقت بیشتر بار این فیلم بر دوش نوع روایت و پرداخت بصری فیلم است.

 کارگردان جوان فیلم (الخاندرو گنزالس ایناریتو) با فیلم عشق سگی راه خود را به سینما باز کرد و فیلم بابل [با همین سبک روایی] از این کارگردان اکران شد. در فیلم 21 گرم، زمان حال وجود ندارد که ما نسبت به آن در حال فلاش بک و فلاش فوروارد باشیم، بلکه زمان در فیلم کاملا نسبی و سیال است. اولین سکانس فیلم در واقع آخرین سکانس آن است [جایی که پل در بیمارستان در حال مرگ است]. برش های کوتاه و پراکنده فیلم که در اول بیشتر گیج کننده به نظر می رسد کاملا به جا و منطقی انتخاب شده اند. کافی است به صحنه تصادف نگاهی بیاندازیم. سکانس تصادف در یک سوم نهایی فیلم قرار گرفته، جایی که مخاطب با شخصیت ها همراه شده و از جریان تصادف و تاثیر آن بر زندگی شان آگاه است. در این سکانس تصادف دیده نمی شود بلکه ما فقط عبور پدر و بچه ها از مقابل دوربین و عبور ماشین جک به همان طرف را می بینیم و بعد صدای برخورد ماشین و فرار آن را می شنویم. اگر این صحنه در روایت خطی داستان قرار می گرفت شاید تا حدی نخ نما و مسخره به نظر می آمد اما با این سبک روایت، در جای خود قرار گرفته و بار دراماتیک داستان را به طور کامل به دوش می کشد.

21 Grams 1 - نقد فیلم 21 Grams (۲۱ گرم)

دو عامل مهم دیگر در این فیلم بازی قوی بازیگران و فیلم برداری آن است. بیشتر نماها با hand held camera گرفته شده که به پریشانی فیلم کمک زیادی کرده است. مخاطب در این فیلم فقط یک ناظر نیست بلکه در صحنه ها جریان پیدا می کند. نام فیلم (21 گرم) مربوط به آزمایشی است که دکتر مک داگل انجام داد. او بیماران در حال مرگ را روی تخت هایی با ترازوی دقیق می گذاشت و وزن آن ها قبل و درست بعد از مرگ را اندازه می گرفت و به این طریق متوجه شد که به طور دقیق 21 گرم از وزن بیماران بعد از مرگ کاسته می شود. او این عدد را وزن روح نام گذاشت …

منبع: وبلاگ بهترین فیلم ها

حتما عضو کانال تلگرام و صفحه اینستاگرام سینما مدرن باشید! ما در تلگرام و اینستاگرام مطالب متفاوت تری داریم که در سایت نیست!

عشق فیلم هستی بیا کانال تلگرام ما 😍